Adviezen

Anemoon > Zwanger > Adviezen

Adviezen

Foliumzuur
Foliumzuur (vitamine B11) helpt de kans op een kindje met een open ruggetje (spina bifida) of met een hazenlipje (schisis) te verkleinen. Foliumzuur slik je tot en met 10 weken zwangerschap. Het beste is om direct met het stoppen van anticonceptie te starten. Maar heb je dat niet gedaan, begin dan nu nog. Elke dag slik je een tabletje van 0,5 milligram foliumzuur. De tabletjes zijn zonder recept bij drogist of apotheek te koop.

Gezonde voeding
Er is veel informatie beschikbaar over gezonde voeding tijdens de zwangerschap. Samengevat komt het erop neer dat je gezond en gevarieerd moet eten. Eten voor twee is niet nodig. Lijnen is zeker niet verstandig, omdat er dan schadelijke stoffen, opgeslagen in je vetcellen, vrijkomen. Vers fruit en groente zijn een belangrijke bron van vitaminen. Eet dagelijks brood en wissel aardappelen, rijst en pasta af; zij zorgen voor de nodige energie. Calcium en eiwitten zijn nodig voor groei en ontwikkeling van jullie kindje, maar ook voor jou. Je vindt ze in melk, kaas, eieren, vlees, kip en vis. Suiker heb je eigenlijk niet nodig, dus snoep niet te veel. Zorg dat je voeding vers is en bewaar het zo kort mogelijk in de koelkast. Ben je vegetariër, zorg er dan voor dat je voldoende B-vitamines en ijzer binnen krijgt. Hieronder vind je een aantal aandachtspunten rondom voeding.

Toxoplasmose
Toxoplasmose is een infectie die ontstaat door een een parasiet. Volwassenen worden hier niet echt ziek van, maar een ongeboren baby is er wél gevoelig voor. Heb je al een keer toxoplasmose gehad, dan zijn er antistoffen aangemaakt die je beschermen tegen nogmaals een infectie. Veel mensen hebben die bescherming al zonder te weten dat ze de infectie hebben doorgemaakt. Maar niet iedereen. De toxoplasmose parasiet kan voorkomen in de uitwerpselen van katten, tuinaarde en vlees dat onvoldoende verhit is geweest (dus rauw vlees). De infectie kan dus makkelijk voorkomen worden.

Laat iemand anders de kattenbak schoonmaken.
Werk niet zonder handschoenen aan in de tuin.
Was groente goed voor je ze gebruikt.
Eet alleen vlees dat goed doorbakken en dus gaar is. Eet geen halfrauwe rosbief, fricandeau of tartaar, filet américain of ossenworst.

Listeriose
Listeriose is een infectie veroorzaakt door de listeria bacterie. Gezonde volwassenen worden hier zelden ziek van, maar een ongeboren baby is er wél gevoelig voor. De listeria bacterie komt voor in rauwe voedingsmiddelen, zoals rauwe melk, zachte rauwmelkse kazen (zoals Brie en Camembert, die niet met gepasteuriseerde melk is gemaakt, op de verpakking staat dan ‘au lait cru’), rauw vlees, rauwe schaal- en schelpdieren, rauwe groente, rauwe en voorverpakte gerookte vis. De listeria bacterie overleeft diepvriezen, is bestand tegen zout en in de koelkast kan het zich vermenigvuldigen. De bacterie is niet bestand tegen verhitting; koken en pasteuriseren.

De infectie kan je dan ook eenvoudig voorkomen:

  • Eet géén zachte rauwemelkse kazen (Brie en Camembert van gepasteuriseerde melk mag wél!).
  • Eet geen rauwe vis of voorverpakte gerookte vis (sushi, nieuwe haring, gerookte zalm en paling).
  • Bak vlees en vis goed door.
  • Was rauwe groenten (ook de voorgesneden kant-en-klaar groenten).
  • Eet bij voorkeur voedsel dat vers of vers bereid is en bewaar dit zo kort mogelijk in de koelkast.
  • Zet aangebroken producten goed afgedekt in de koelkast.

Vitamine-A
Vitamine-A is een belangrijke stof, maar teveel vitamine-A kan schadelijke gevolgen hebben voor het ongeboren kind. Vitamine A zit in:

  • Boter, halvarine en margarine.
  • Lever en leverproducten.
  • Vitaminepreparaten.

Om te zorgen dat je niet teveel van vitamine-A binnenkrijgt, kun je beter:

  • Geen lever eten tijdens de zwangerschap of zeer beperkt.
  • Niet meer dan éénmaal per dag een leverproduct, als paté, leverworst, leverpastei, hausmacher of berliner eten.
  • Alleen vitaminepreparaten voor zwangere vrouwen nemen waarin de hoeveelheid vitamine-A is aangepast.

Vitamine-D
Vitamine-D zorgt tijdens de zwangerschap voor een goede opname van calcium bij jou en je baby. Over het wel of niet extra innemen van vitamine-D tijdens de zwangerschap zijn de meningen verdeeld. Vitamine-D komt voor in boter, margarine en melkproducten, maar wordt ook door het menselijk lichaam zelf aangemaakt bij blootstelling aan zonlicht. Wanneer je weinig melkproducten eet en/of drinkt en/of weinig blootgesteld wordt aan zonlicht, zou je extra vitamine-D kunnen innemen. Ook als je dagelijks gesluierd bent of een donkere huidskleur hebt, adviseren wij je wél om extra vitamine D in te nemen.

Extra vitamine-D kunt je innemen vanaf 16 weken zwangerschap. Wij raden aan om een dagelijkse dosering van 400 Internationale Eenheden (IE) of 10 microgram in te nemen. Dit is gebaseerd op het advies van de Gezondheidsraad van medio 2000. Let erop dat je alleen een vitamine neemt dat volgens de bijsluiter geschikt is tijdens de zwangerschap.

Visolie
Regelmatig vette vis eten tijdens de zwangerschap is goed voor de ontwikkeling van de hersenen van de baby. Het stimuleert de motorische ontwikkeling, de ontwikkeling van sociale vaardigheden en zorgt voor een hoger IQ. Visolie vetzuren zijn lange keten meervoudig onverzadigde vetzuren (omega-3). Dit zijn gezonde vetten, die vooral voorkomen in vissoorten als makreel, haring, zeeduivel, zeewolf, sardientjes, zalm en forel.

Wij raden daarom ook aan om 1 à 2 keer in de week vis te eten. Wanneer je niet vaak vis eet of het niet lust, kun je voor visoliecapsules kiezen. Deze kunnen zonder bezwaar tijdens de zwangerschap worden gebruikt.

Medicijnen
Het kan zijn dat je een bepaalde medicijnen te moeten gebruiken tijdens je zwangerschap. Doe dit dan altijd in overleg met je huisarts of behandelend specialist. Die kan je soms aanraden over te stappen op een andere medicatie, die geschikter is voor tijdens de zwangerschap. Ook kan het zijn dat de dosering moeten worden aangepast.

Bij de apotheek en drogist allerlei medicijnen vrij verkrijgbaar zonder recept. Lees voor gebruik altijd de bijsluiter om te zien of het tijdens de zwangerschap gebruikt kan worden. Vraag bij twijfel altijd je huisarts om advies.

Paracetamol
Paracetamol zonder verdere toevoegingen zoals coffeïne of codeïne, kan zonder bezwaar worden gebruikt tijdens de zwangerschap. Wij raden aan om niet meer dan 6 maal 500 mg. per 24 uur in te nemen. Alle andere pijn- en koortsverlagende medicatie, zoals ibuprofen, raden wij af.

Alcohol
Her drinken van alcohol tijdens de zwangerschap kan schadelijk zijn voor jullie ongeboren baby. Je kunt beter geen alcoholhoudende dranken drinken tijdens je zwangeschap. Bij alcoholgebruik tijdens de zwangeschap heeft het kindje een verhoogde kans op een flinke groeiachterstand. Bij overmatig gebruik kan het kindje zelfs het Foetaal Acohol Syndroom krijgen. Alcohol beschadigd namelijk de hersenen van het kindje, waardoor het levenslang gezondheidsproblemen zal hebben of zelfs verstandelijk gehandicapt raakt.

Het advies is dan ook om helemaal niet te drinken tijdens de zwangerschap, ook niet één glas per dag of slokje voor slokje zoals wel eens gezegd wordt.

Roken
Roken in de zwangerschap brengt duidelijke risico’s met zich mee. Zelf roken, maar ook “meeroken” kan een nadelige invloed op de zwangerschap hebben. In tabak zitten schadelijke stoffen die zorgen voor een verminderde doorbloeding van de placenta (moederkoek). Hierdoor is de toevoer van zuurstof en voedingsstoffen naar de baby veel minder.

Het gevolg hiervan kan zijn dat het kindje minder goed groeit. Kinderen van rokende moeders hebben daarom vaker een (te) laag geboortegewicht. Daarnaast worden ze ook vaker te vroeg geboren. Ze zijn hierdoor nog kwetsbaarder. Het kindje heeft de eerste levensjaren meer kans op luchtwegaandoeningen. Ook is de kans op wiegendood veel groter wanneer er in de buurt van je baby gerookt wordt.

Wij adviseren dan ook om te stoppen met roken. Elke sigaret is er één teveel. Wil je stoppen, laat het ons weten en wij zullen je helpen en verwijzen naar de juiste instantie.

Drugs
Alle soorten drugs (hard en soft) zijn slecht tijdens de zwangerschap. Bij het gebruik van harddrugs zoals, heroïne, cocaïne, amfetamine en waarschijnlijk ook XTC raakt je baby verslaafd en moet na de geboorte op de couveuseafdeling afkicken. Door zuurstoftekort ontstaat er een groeiachterstand. Het kindje heeft veel meer kans om te vroeg geboren te worden. Daarnaast is het risico op overlijden vlak vóór of direct na de geboorte erg groot.

Ook softdrugsgebruik wordt in de zwangerschap afgeraden, ook omdat ze tegelijk met tabak worden genomen. Verder zijn er aanwijzingen dat bij kinderen van moeders die tijdens de zwangerschap joints rookten vaker ADHD voorkomt. Gebruik je drugs, vertel dat aan ons of je huisarts. Praat er open over en wees niet bang te vertellen wat en hoeveel je gebruikt. Het is erg belangrijk, want alleen zo kunnen we de jullie de beste zorg geven.

Schadelijke stoffen en straling
Probeer tijdens je zwangerschap zo veel mogelijk contact met de volgende stoffen te vermijden:

  • Verf op terpentinebasis.
  • Ongediertebestrijdingsmiddelen.
  • Chemicaliën.
  • Van haarverf zijn tot nu toe geen schadelijke effecten bekend.

Röntgenonderzoek is schadelijk voor je ongeboren baby. Soms kan het onderzoek uitgesteld worden tot na de bevalling. Is röntgenonderzoek echt nodig, laat dan de onderzoeker duidelijk weten dat je zwanger bent, deze kan dan je baarmoeder beschermen, waardoor je baby dan zo weinig mogelijk straling krijgt.

Wanneer je met chemische stoffen en/of straling werkt en je het idee hebt dat je risico’s loopt, vraag dan je werkgever om extra maatregelen. Dit kan ook via de bedrijfsarts of arbodienst. Speciale werkkleding, goede ventilatie en andere voorzorgsmaatregelen kunnen je beschermen.

Sporten
Sporten is gezond, ook tijdens je zwangerschap. Ons advies is dan ook; doe wat je altijd al deed. Ga niet intensiever sporten en luister naar je lichaam. Zorg voor voldoende vocht. Contactsporten waarbij je het risico loopt dat er iets of iemand tegen je buik stoot kun je beter even laten. Duiken met zuurstofflessen raden wij ook af, omdat je als zwangere gevoeliger bent voor decompressieziekte.

Sauna en zonnebank
Er is nog niet genoeg bekent over de effecten van een hoge omgevingstemperatuur tijdens de zwangerschap. Het is verstandig de eerste 12 weken van de zwangerschap de sauna of zonnebank te vermijden, omdat dit de belangrijkste ontwikkelingsperiode van je kindje is. Na die periode willen we toch aanraden wat voorzichtig te zijn met het opwarmen in de sauna en vooral op tijd te koelen. Je kunt eerder last krijgen van duizeligheid. Luister naar je lichaam!

Zonnen onder zonnebank of zon kan een zwangerschapsmasker veroorzaken. Dit is een bruine verkleuring van je gezichtshuid, behalve de huid rondom de ogen. Een zwangerschapsmasker vervaagt na een zwangerschap, maar trekt niet helemaal weg. Wees voorzichting met zonnen en gebruikt een “sunblock”.

Seksualiteit
Vrijen mag in de zwangerschap. Geslachtsgemeenschap kan geen miskraam of beschadeging van jullie baby veroorzaken. Soms kan het gebeuren dat je buik na het vrijen helemaal hard wordt en gevoelig is. Dit komt doordat wanneer een vrouw klaarkomt de spieren in de bekkenbodem en ook de baarmoeder samentrekt. Dit is normaal en kan absoluut geen kwaad. Warmte kan dan wat verlichting en ontspanning geven.

Soms kan er wat bloedverlies optreden. Je hoeft hier niet van te schrikken. Het bloedverlies komt van de baarmoedermond die tijdens de zwangerschap veel beter doorbloed is. De bloedvaatjes zijn dunner en kunnen gemakkelijker gaan bloeden. Direct na het vrijen zal het bloedverlies helderrood (vers bloed) zijn, de volgende dag kan er nog wat bruin bloedverlies (oud bloed) komen. Is het bloedverlies ruim, dat wil zeggen net als bij een menstruatie of niet na 2 dagen verdwenen, dan moet je even contact met ons opnemen. Verder wordt vrijen afgeraden zolang het bloedverlies aanwezig is.

Het kan zijn dat je tijdens de zwangerschap minder zin hebt om te vrijen. Sommige zwangeren hebben er juist meer zin in. Dit is allebei normaal. Je beleving van intimiteit en seksualiteit kan tijdens je zwangerschap veranderen.Praat er met elkaar over. Problemen en/of vragen hierover kun je ook altijd met ons bespreken. Dit geldt ook voor eerdere vervelende seksuele ervaringen of met het moeite hebben van inwendig onderzoek. Wij zullen daar tijdens onderzoeken en de bevalling rekening mee houden.

Vakantie en verre reizen
Wanneer je tijdens je zwangerschap op vakantie gaat of een verre reis gaat maken, raden wij je aan om contact op te nemen met de GGD voor een reizigersadvies. Verder willen wij jullie aanraden om een bestemming te kiezen waar goede medische zorg aanwezig is. Het risico om een infectie op te lopen is groter in een primitief land.

Vliegen is medisch gezien niet gevaarlijk voor jou en je baby. Maar vliegtuigmaatschappijen willen meestal geen zwangere vrouwen na 32-34 weken zwangerschap meenemen, omdat ze bang zijn voor bevallingen in de lucht. Ga je de bergen in, dan raden wij je aan om niet hoger te gaan dan 2000 meter. Door de afnemende zuurstofspanning van de lucht is er minder zuustof.

Werk en zwangerschap

Risico’s
Bepaalde werkomstandiheden kunnen risicovol zijn voor jou als zwangere. Daarom zijn er verschillende regelingen vastgesteld in de “Arbeidsomstandighedenwet” en het “Besluit zwangere werkneemsters”. Wanneer je denkt te worden blootgesteld aan risico’s kun je dat overleggen met je werkgever. Deze moet dan je werk aanpassen of eventueel tijdelijk ander werk aanbieden. Ook kun je overleggen met je bedrijfsarts of inlichtingen vragen aan de bedrijfsinspectie. Natuurlijk mag je ook altijd contact met ons opnemen.

Hieronder een aantal voorbeelen van werkzaamheden die risico’s kunnen hebben:

  • Trillingen (vrachtauto’s, landbouwmachines).
  • Ioniserende straling (radioactieve stoffen).
  • Chemische stoffen.
  • Infectierisico.
  • Zwaarwerk, waarbij je veel moet tillen, trekken, duwen of dragen.

Werk je in nacht-of ploegendiensten, kun je je werkgever vragen om aangepaste werktijden of meer rusttijden. Een zwangere heeft recht op extra pauzes en is in principe niet verplicht om nachtdiensten te werken of over te werken.